Inaugrauracja wystawy „Marek Edelman. Człowiek”, Łódź, 17 kwietnia 2019 r. [fr]

Szanowna Pani Poseł,
Szanowny Panie Wiceprezydencie,
Szanowny Panie Przewodniczący Rady Miasta,
Szanowna Pani Dyrektor,
Droga Anno Edelman, Drogi Aleksandrze Edelman, Drodzy Członkowie Rodziny,
Szanowni Państwo,

Pani Dyrektor, Droga Pani Joanno, dziękuję za to, że mogę dzisiaj zabrać głos w obecności członków rodziny Marka Edelmana, na dwa dni przed siedemdziesiątą szóstą rocznicą wybuchu powstania w getcie warszawskim.

Marek Edelman mówił po francusku, był dla mojego kraju kimś bliskim, a część jego rodziny postanowiła zamieszkać we Francji. Nieco ponad dziesięć lat temu – być może wiedzą Państwo o tym – Francja wyniosła Marka Edelmana do godności komandora orderu Legii Honorowej. Wspominam o tym znamienitym wyróżnieniu, bo właśnie w ten sposób mój kraj złożył hołd bojownikowi o wolność, temu obrońcy godności ludzkiej, walczącemu z totalitaryzmami, z antysemityzmem. Francja wyraziła tym samym uznanie dla tej ważnej postaci polskiej historii, żydowskiej pamięci w Polsce, w którym to kraju postanowił pozostać, stawiając czoło najtrudniejszym próbom.

Życie było dla niego pierwszorzędną wartością, którą należy chronić i to przekonanie stanowiło moim zdaniem jedną z jego inspiracji przez całe życie, w czasie walki podczas obu powstań w Warszawie, tego z czterdziestego trzeciego jak i z czterdziestego czwartego roku, a potem przez całą jego pełną zasług karierę kardiologa.

Stoję tu przed Państwem ze szczególnym wzruszeniem. Marek Edelman jest dla mnie ważnym bohaterem. Mój podziw wzbudza epopeja bojowników getta, którzy nie chcieli umierać na kolanach. Mój podziw wzbudza postać człowieka, który wszystko zrozumiał: że Zagłada jest porażką człowieczeństwa, że wartości Europy powinny stanowić dla nas natchnienie w przeciwstawianiu się nienawiści wobec Innego i bierności wobec tych, którzy są uciskani czy mordowani po drugiej stronie muru getta.

Marek Edelman był ucieleśnieniem tego ducha oporu, którego tak bardzo potrzebujemy obecnie, kiedy ani liberalna demokracja, ani sama konstrukcja europejska nie są już oczywistością.

Na nas spoczywa obowiązek dalszej pracy na rzecz zachowania pamięci, w oparciu o znajomość faktów historycznych i ze świadomością całej ich złożoności. Tę pracę wykonuje na co dzień i z największą rzetelnością Centrum Dialogu, w którym się obecnie znajdujemy. Z niecierpliwością oczekuję teraz na chwilę, kiedy rozpocznie się zwiedzanie nowej wystawy zatytułowanej „Marek Edelman. Człowiek”.

Dziękuję Państwu za uwagę.

opublikowano 19/04/2019

Haut de page